مطالب مرتبط با پرورش ماهي
در صورتیکه شما در انجمن هنوز ثبت نام نكرده اید برای عضویت كلید كنید

سایت ماهیگیری و ماهی شناسی

اموزش ماهيگيري
ماژول اب و هوا
ماهي هاي اب شيرين
عكسهاي ارسالي شما
مطالب مرتبط با ماهيگيري
مكانهاي ماهيگيري

نحوه نمایش مطالب: تاریخ | امتیاز | بازدیدها | نظرات | الفبایی
      نيازهاي غذايي ماهي هامور (Epinephelus.sp)
موضوع: مطالب مرتبط با پرورش ماهي    نویسنده: محمد نصری   

نيازهاي غذايي ماهي هامور (Epinephelus.sp)

نيازهاي غذايي ماهي هامور (Epinephelus.sp) به عنوان يك گونه قابل پرورش در جنوب شرقي آسيا
ترجمه: حسن اكبري، معاون مديريت امور آبزيان سازمان جهاد كشاورزي استان مركزي
Hakbari_akbarihassan@yahoo.com
مقدمه

ماهي هامور، از خانواده SERRANIDAE مي باشد كه گونه هاي متعددي را دارااست. اين ماهي يك ماهي مردم پسندي است كه به صورت دريايي در آسياي جنوب شرقي و قسمتهايي از خاورميانه مثل كويت پرورش داده مي شود، اين ماهي به شكل زنده متقاضي زيادي در سوپرماركتها داشته و با قيمت بالايي در ككشور هنگ كنگ به فروش مي رسد، گونه Epinephelus akaara (هامور قرمز) در هنگ كنگ به عنوان يك سمبل موردنظر بوده و در مراسم جشنها و عروسيها براي شام سرو مي گردد (Tseng and Ho, 1988). هامور ماهيان، ماهيان تنبلي هستند كه رفتارهاي طبيعي شان اغلب در مناطق صخره اي، اعماق درياها و قفسهايي كه پرورش داده مي شوند مطالعه شده است. تنبلي هامور ماهيان كمك مي كند تا انرژي موردنياز خود را كسب نمايند. هامورماهيان تغييرات شوري 15 تا 45 ppt را تحمل كرده و دماي مناسب 22 تا 28 درجه سانتيگراد را براي پرورش ترجيح مي دهند. (Randall, 1965).
&Hildelorand Longly در سال 1941، گزارش كردند كه تغذيه گونه E.morio در طي شب و روز و آن هم از روي بي ميلي صورت مي گيرد. گونه E.akaara قبل از غروب خورشيد تغذيه مي كند در صورتيكه هامور قرمز پرورشي تغذيه اش به يك رفتار غذايي خاص محدود گشته است. هامور ماهيان در محيط هاي پرورشي به رفتارهاي غذايي خو گرفته و آموزش مي بينند، به شكلي كه مي توانند با احساس صداي انداختن غذا و يا كوبيدن به روي يك الوار چوبي در كنار قفس جمع شوند، هامور ماهيان در طبيعت، به غذا مشكوك مي باشند به شكلي كه اگر غذا را در دريا ببينند، به سمت آن حركت نمي كنند و اگر هم تصميم حركت به سمت غذا نمايند اين عمل فقط توسط يكي از آنها انجام مي شود. نظر به اين رفتار غذايي خاص هامور ماهيان معمولا به صورت توأم با شانك (sea bream) پرورش داده مي شوند و شانك نقش يك محرك براي تغذيه هامور را ايفاء مي كند.
هامور ماهيان استعداد بالقوه اي در پرورش داشته و از اين رو رشد سريعي دارند ، غذاهايپليت شده را به آساني مي پذيرند و با موفقيت مي توانند در اسارت تخم ريزي نمايند. آنها همچنين از ارزش بازاري بالايي برخوردارند. ماهي هامور به طور معمول از ضايعات ماهيها به عنوان يك منبع غذايي استفاده مي كند ولي افزايش قيمت، كمبود ذخيره، تنوع كيفيت و شاخصهاي نسبت ضريب تبديل غذايي باعث مي شود تا آشغال ماهي به عنوان يك ماده غذايي لايق و مقرون به صرفه منظور نگردد. بنابراين توسعه فرمولاسيون غذايي براي اين گونه از ماهيها مهم بوده و بايستي در مورد آن كارهاي بيشتري صورت گيرد.
نيازهاي غذايي هامور ماهيان:
نيازهاي پروتئيني لازم در جيره غذايي ماهيان دريايي گوشت خوار از قبيل هامور ماهيان به طور نرمال زياد است. سطح پروتئيني در جيره غذايي E.tauvina در حدود 50 درصد تخمين زده شده است (Teng etal, 1977). Sukhawony و همكاران در سال 1978 آزمايشاتي را بر روي دو گروه از اندازه هاي گونه E.tauvina (30-20 گرم و 70-60 گرم) با رژيم غذايي متنوعي از سطوع پروتئيني (50 و 45، 40 ،30 درصد) انجام دادند و بهترين رژيم غذايي را غذاي حاوي 50 درصد پروتئين گزارش كردند. Teng در سال 1979 گزارش كرد كه ميزان مناسب پروتئين در جيره غذايي E.salmoides را به ميزان 60 درصد مي باشد و Wonysomnuk و همكاران در سال 1978 مشاهده كردند كه اين ماهي در سايزهاي كوچك تمايل بيشتري براي جذب پروتئين دارد. Teng و همكاران در سال 1978 گزارش كردند كه ميزان نرمال پروتئين در رژيم غذايي ماهيان با وزن 70-65 گرم موجود در خورها مثل E.salmoides كه از رژيم غذايي مرطوب تغذيه مي كنند به ميزان 40 درصد از وزن خشك جيره غذايي مورد نظر است. انرژي موجود در اين ميزان پروتئين 3302 كيلو كالري است كه بر اساس وزن خشك محاسبه شده است. بر همين اساس ارزش انرژي 9/3،8 و 6/1 كيلوكالري براي پروتئين،ليپيد و كربوهيدرات منظور شده است. در سال 1991 Tucker نسبت مناسب پروتئين به انرژي را براي گونه E.tauvina با وزنهاي 60 تا 130 گرم گزارش كرد و در سال 1987 New ، سطح مناسب چربي را در رژيم غذايي هامور در حدود 14 در صد جيره غذايي بيان نمود .
نيازهاي ويتامين و موادمعدني هامور ماهيان:
ويتامين c، تنها ويتاميني است كه در مورد هامور ماهيان گونه E.tauvina مطالعه شده است (Boonyaratplin etal, 1997 )، بخشي از اين مطالعه شامل، تغيير اثرات ويتامين c در فرم 1- اسكوربيل 2- فسفات- منيزيم بر روي تغذيه، رشد، كارايي غذا، درصد هيدروكسي پرولين، بقاء، علائم كمبود ويتامينc، در هامور جوان گونه E.tauvina مي گرديد. يك رژيم غذايي جزئي شامل، 100و60،30 ،0 ميلي گرم از 1- اسكوربيل 2- فسفات – منيزيم در يك كيلوگرم از جيره غذايي خشك مكمل شده انتخاب و آزمايشات به مدت 16 هفته در آكواريوم انجام گرديد. نسبت رشد، تغذيه، كارايي غذا، درصد هيروكسي پرولين از پروتئين و بقاء ماهي تغذيه شده از جيره غذايي بدون مكمل 1- اسكوربيل 2- فسفات- منيزيم، به طور معني داري كمتر از سايرتيمارها بود (5%› p). ماهي تغذيه شده با غذاي بدون مكمل 1- اسكوربيل 2- فسفات – منيزيم، نشانه هايي از قبيل: از دست دادن اشتها، كوتاهي پوزه، فرسايش اپركولها و باله ها، هموراژه شدن چشمها و باله ها، اگزوفتالميا، متورم شدن ناحيه پشتي، غير نرمال شدن جمجمه، افتادن فارنگو برانش و لاغري را در آزمايشات انجام شده نشان داد.
حداقل سطح مورد نياز 1- اسكوربيل 2- فسفات- منيزيم براي رشد نرمال هامور 30 ميلي گرم در يك كالري از جيره غذايي گزارش گرديده است.
تغذيه و غذادهي در هامور ماهيان پرورشي:
غذاي اصلي ماهي هامور در قفسهاي شناور را ضايعات ماهي تشكيل مي دهد. غذاي تجاري مناسب در بعضي از كشورهاي آسيايي غذايي است كه ميزان پروتئين خام آن نبايدكمتر از 63 درصد، چربي 6 درصد، خاكستر 16 درصد، فيبر 3%، و رطوبت 12 درصد باشد.
فرمول غذايي هامور ماهيان با غلظت هاي مختلف به وسيله Kanazawa در سال 1984، و Tacon و Rausin در سال 1981 شناخته شده است. (جداول 1و2). اخيرا غذاهايي كه براي sea bass استفاده مي شود در تغذيه هامور ماهيان نيز با استفاده از مكمل ويتامين c آزمايش شده است (Boony aratplin etal, 1993). Chua و Teny در سال 1978 مطالعات سه ماهه اي را در زمينه اثرات فراوان غذادهي بر روي رشد هامور جوان گونه E.tauvina كه در قفسهاي شناور پرورش داده مي شد، انجام دادند. به همين منظور 7 مرحله از غذادهي در طي آزمايش صورت پذيرفت. در اين بررسي روزانه 1، 2، 3، 4 و 5 مرتبه غذادهي به صورت 2و3 بار در روز تكرار مي شد كه هيچ ازديادي در رشد مشاهده نشد و ضريب تبديل غذايي شبيه ماهياني بود كه با يك وعده غذا در مدت زمان 2، 3، 4 و 5 روز تغذيه شده بودند و حدس زده مي شد كه غذا يك عامل محدود كننده براي فاكتور رشدمحسوب مي گردد. مقدار جذب غذا براي ماهياني كه يك يا دو باردر روز غذادهي مي شدند محسوس بود. مقدار غذاي جذب شده به مقدار غذايي كه در معده باقيمانده بود بستگي داشت و وقتي معده خالي بود جذب غذا بيشتر مي شد. فاصله زماني غذادهي براي هامور وقتي كه درجه حرارت آب 1 ± 30 درجه سانتي گراد باشد 36 ساعت است كه در اين مدت 95 درصد غذا هضم شده است ، تغذيه ماهي ها در مدت زمان 48 ساعت (يك بار در روز)، به طور وسيعي جذب را در مدت زمان بررسي افزايش داد.
Dawel در سال 1930، More در سال 1941، و Hikling در سال 1962 گزارش دادند كه اگر ماهي مقدار غذاي بيشتري را جذب كند ممكن است كه نتواند آنها را هضم نمايد. اثر نسبت غذادهي برروي رشد هاموري كه در محدوده اي از قفسهاي شناور رها سازي شده بود مورد بررسي و تحقيق قرار گرفته است. مناسبترين اندازه اي كه ماهي به فواصل يك روز در ميان مي تواند به خود بگيرد 5% وزن بدنش است كه بهترين معني را از وزن ماهي نشان ميدهد. مناسب ترين نسبت غذادهي 41/1، 75/5 و 9 درصد وزن بدن مي باشد و زمانيكه غذادهي 8-5 درصد وزن بدن باشد اندازه ماهي ها يكسان خواهد بود. براي توليد اقتصادي نسبت غذادهي بايد در هر دو روز 5 درصد وزن بدن ماهي باشد (Chua and Teng, 1984).

جدول شماره 1:تركيب رژيم غذايي فرموله شده (كنستانتره) براي هامور وSea bass (1984،Kanazawa).
اجزاء درصد
آرد ماهي 34
آرد استخوان 10
آرد سويا 15
آرد پوسته گردو 5
اتوكسي كوئين 15
سبوس برنج 10
پودر برگ 5
BHT 2
نشاسته 8
ويتامين و مواد معدني مخلوط 1
روغن ذرت يا سويا 4
روغن كبد اسكوئيد 3


جدول شماره 2:تركيب رژيم غذايي مورد آزمايش براي هامور ماهيان(1989،(Tacon &Rausian
فرمول غذايي(%) اجزاء
75 - 66 آرد سر ميگو
5 پودر جگر اسكوئيد
5 قسمت وسط گندم
6/8 - 3 آرد گندم
10 زئوليت
5- 75/0روغن ماهي
2/4 – 8/3 ليستئين سويا
4/0 مولتي ويتامين
75/0 كلريد كولين
37% مواد معدني مخلوط

نيازهاي غذايي ماهي هامور (Epinephelus.sp)

منابع:
Malibonia , R. 1997. Feeding needs of cultural fishes in Asian south east, Aquaculture. 53:78-111

   22 مرداد 1390بازدیدها: 745نظرات: 0
 
      واکسیناسیون در ماهیان پرورشی
موضوع: مطالب مرتبط با پرورش ماهي    نویسنده: محمد نصری   

 

 

اهمیت و روش انجام واکسیناسیون در ماهیان پرورشی

واكسن ماهي واكسيناسيون ماهي پرورشي

 

 مقدمه

روشهایی برای کنترل و مبارزه با برخی از بیماری ها به طور موثر وجود دارد .استفاده از مواد شمیایی یا همان شیمی درمانی از معایبی برخوردار است ، اولاً فقط تعداد کمی از ماهیان قابل درمان هستند وثانیاً درمان بیماریهای ماهی با مواد شمیایی و دارو ها علاوه برصرف هزینه و نیروی کار ،احتمال خطر تلفات ناشی از حساسیت به داروها، بروز مقاومت عوامل بیماریزا نسبت به دارو و مواد شمیایی در صورت استفاده مکرر، بازماندگی دارو در گوشت ماهی وخطرات ناشی از مصارف انسانی آن وارد شدن دارو ومواد شمیایی به محیط زیست و عواقب ناشی از آن را به همراه دارد همچنین استفاده از داروهای شيميایی ممكن است با مكمل هاي غذايي و ساير دارو ها سازگاري نداشته، در طعم و بوي گوشت ماهی نیز اثرات نامطلوب گذاشته و همچنين نحوه استفاده برخي از داروها در مواد غذايي مشكل بوده كه مستلزم صرف وقت و هزينه زیادی مي باشد. به عنوان مثال بیماری استرپتوكوكوزیس در آبزيان از بيمـاري هاي شايـع مي باشد كه هـر ساله خسـارت هـاي زيادي به پرورش دهنـدگان وارد مي كند که اگر مزرعه ای دچار این بیماری شود استفاده از آنتي بيوتيك ها در درمان اين بيماري ها ايجاد مشكلات باقي مانده هاي دارويي ومقاومت دارويي مي كند بنابراین بایستی قبل از ابتلا به این بیماری در جهت پیشگیری اقدامات لازم را انجام داد.

يکي از مهمترين موارد بهداشتي در آبزي پروري که بايد مورد توجه بيشتري واقع شود، واکسيناسيون و افزايش قدرت ايمني ماهيان در برابر عوامل بيماريزاست که به علت مشكلاتي كه آنتي بيوتيكها ايجاد كرده اند نقش واكسيناسيون جهت كنترل بيماريها در صنعت پرورش آبزيان پررنگ تر شده است .

امروزه واكسنها با توجه به مزايايي كه نسبت به شيمي درماني دارند در اكثر كشورهاي دنيا براي كنترل و پيشگيري بيماريها استفاده مي شوند. واكسن ها حاوي اشكال مختلف ( كشته ،تخفيف شدت يافته ، نوتركيبي ) ميكروارگانيسم ها ( ويروس ها ، باكتري ها و انگل ها ) هستند و دستگاه ايمني را طوري فعال مي نمايند كه بتوانند به هنگام مواجهه با همان ميكروارگانيسم بدون وارد آمدن آسيبي به بدن، بدن موجود آن را شناسايي و منهدم نمايد. که واکسیناسیون در رابطه با ماهی موثر ترین روش برای جلوگیری از بیماریها و شیوع آنهاست.

در پرورش متراكم آبزيان درصورت پائين بودن سطح بهداشت وسلامت مزرعه عوامل عفوني به سرعت منتشر ميشوند. اگر سيستم دفاعي حيوانات تحت تاثيراسترس قرار بگيرد ايمني ايجاد شده توسط واكسيناسيون مي تواند ضعيف باشد.

 از آنتی ژن های چندین ویروس واکسنهایی تهیه شده که با روشهای تزریقی و غوطه وری مصرف می شوند و ایمنی محافظتی آنها استنباط گردیده است، هر چند که برای استفاده تجارتی جهت چندین بیماری ویروسی سطح محافظتی آنها بسیار پایین است.از تکنولوژی های جدید جهت فراهم نمودن واکسنهای موثر ویروسی ماهی مانند تکنولوژی واکسنهای نوترکیب و DNA استفاده می گردد.

با توسعه فرهنگ استفاده از محرکهاي ايمني و واکسن ها در اين صنعت احتمال وقوع بيماري به حداقل رسيده و پرورش دهنده مجبور به استفاده از آنتي بيوتيک به منظور درمان يا حتي پيشگيري از بيماري هاي واگير و غيرواگير ماهيان نخواهد بود.

از نظر اقتصادي هم ، هزينه پيشگيري و ايمن کردن ماهي پايين تر از درمان است و خطر پرورش براي پرورش دهنده نيز بسيار کاهش مي يابد. در کنار اين مساله ، ميزان رشد، ضريب تبديل غذايي و توجيه اقتصادي هم در صورت استفاده از واکسيناسيون و محرکهاي ايمني بهبود خواهد يافت.  لذا بايد واكسن و مواد محرک ایمنی با مزايايي مثل عدم باقيمانده ، عدم ايجاد مقاومت و.... جايگزين شيمي درماني گردند.

به طور معمول بيشتر واكسنهاي تجاري به صورت غوطه وري و تزريقي استفاده ميشوند.

آبزيان  با بيماريهاي بسياري كه توسط باكتريها ، ويروسها ، انگلها و قارچها ايجاد ميشوند مواجه هستند که این اتفاق باعث به فکر افتادن متخصصین در درمان این بیماری ها توسط واکسن شده است.

 

معایب واکسیناسیون:

نيروي كار زيادي مي خواهد و اگر وزن ماهيان كمتر از gr15  باشداين روش عملي نيست.

از آنجايي كه واكسيناسيون آبزيان در كشور حركت جديدي بود و به دليل وارداتي بودن قيمت آن نيز بالا است و واكنشهايي را از سوي پرورش دهندگان ماهيان سرد آبي به دنبال داشته است و هيچ اطميناني به شركتهايي كه اين واكسنها را وارد مي كنند نداريم و هيچ تضميني وجود ندارد كه بعد از پرداخت هزينه سنگين واكسيناسيون ماهيان حتماً پاسخ لازم را بگيريم و بيماري تداوم نداشته باشد.

 

روش واكسيناسيون :

روشهاي مختلفي جهت واكسيناسيون ماهي وجود دارد از جمله : تزريقي ، غوطه وري و خوراكي معايب و مزايايي اين روش ها در جداول زیر خلاصه شده است .

 

جدول 1

روش     رقت واكسن         زمان

فرو بردن            1:3/1:10/1:100  30-5 ثانيه

حمام دادن            1:500/1:5000    1 ساعت يا بيشتر

تزريقي   رقيق نشده ( ml 1/0 )        تزريق مستقيم

خوراكي  در غذا    يك هفته يا بيشتر

 

جدول 2

روش     مزايا      معايب

تزريقي   مؤثرترين روش      

بهترين روش براي ماهيها با سايز بزرگ

استفاده از مواد كمكي

استفاده از ماشين هاي اتوماتيك براي انجام واكسيناسيون

            استرس زا ( استفاده از داروهاي بيهوشي ودستکاری)                                                                                                                 

ماهي بايد بزرگتر  از 5 گرم باشد

نيروي كار مجرب و زياد

خطر تزريق به واكسيناتور

 

غوطه وري         امكان واكسيناسيون مقدار زيادي از ماهيها با اندازة كوچك (كمتراز 5gr )

بهترين روش و مؤثر ترين روش براي ماهيان كمتر از 10 گرم .

بدون استرس

            دستكاري استرس زا مي باشد

به اندازة روش تزريقي مؤثر نيست.

براي ماهيان سايز بزرگ به صرفه نيست

وجود مواد كمكي ايمني در اين نوع  واكسن مشكل ساز است

خواركي  بدون استرس

مقدار زيادي ماهي در هرسايزي قابل واكسيناسيون است

نيروي كار زياد و ماشين هاي خودكار و مكانيكي لازم نيست .

            سطوح ايمني متغير كمتر از ساير روش ها     مي باشد .     

بهترين روش براي واكسيناسيون يادآور

   

در روش تزريقي حتما بايد ماهيان را جهت كاهش استرس بيهوش كرد. در اين روش از سرنگهاي مولتي دوز استفاده مي كنيم . دز توصيه شده براي هر ماهي در واكسن هاي تجاري در دسترس 1/0 ميلي ليتر است و البته بستگي به سايز ماهي نيز دارد . ميزان تزريق بستگي دارد به وزن هر ماهي و مهارت تيم واكسيناتور . در طول زمان معين شده يك واكسيناتور مجرب مي تواند1000-1200  ماهي را در هر ساعت وقتي كه شرايط مساعد است و وزن ماهي اضافه بر gr20 است واكسينه كند روش تزريقي هم از نظر اقتصادي و هم از نظر ايجاد ايمنـي بسيـار روش مؤثـري و خوبي است.

روش غوطه وري :

در همه روش هاي غوطه وري سطح خارجي بدن ماهي به طور مستقيم با واكسن رقيق شده در تماس مي باشد . ( غوطه وري مستقيم )، كه اكثرا به وسيله آبشش ها و تا حدودي از طريق پوست جذب مي شود .روش غوطه وري مستقيم دو نوع مي باشد : فرو بردن و حمام دادن

روش فرو بردن، Dip Vaccination : مخزن محتوي واكسن بايد در نزديكي مخزن نگهداري ماهيها باشد .

معمولاً 1 قسمت از واكسن با 9 قسمت از آب مخلوط مي شود كه بايد هم دما با بدن ماهي باشند . هر ليتر از واكسن رقيق نشده شامل آنتي ژن هاي مؤثر براي 100 كيلوگرم ماهي است . بنابراين براي هر 100 هزار ماهي در وزن gr 4/5 به lit 4/5 واكسن مورد نيازاست .

ميزان آب مخازن نگهداري ماهيها بايد براي راحت گرفتن ماهيها كم شود و سپس آنها را با تورگرفته و آنها را در واكسن رقيق شده با آب به مدت 20 ثانيه تا 1 دقيقه نگه داريم و سپس ماهيهاي واكسينه را به مخزن تميزمنتقل مي كنيم.

روش حمام دادن،Bath Vaccination : در ايـن روش ماهيهـا دستـكاري نمـي شـود و واكسن مستقيماً به مخزن نگهداري ماهيها اضافه مي شود در حالي روش ساده اي است اما مقدار واكسن بيشتري مورد نياز است علاوه بر 1 قسمت واكسن در 10 قسمت در اين روش يا بايد مقدار بيشتري واكسن استفاده كرد ويا مي توان زمان در معرض قرارگيري ماهيها را در محلول رقيق شده بيشتر كرد تا از جذب كافي واكسن و ايمني طولاني مدت آن اطمينان حاصل كرد.

روش خوراكي : متداول ترين روش براي تعداد زياد ماهيان روش خوراندن آنتي ژن يا پادگن است. ميزان جذب اين مواد توسط ماهيان به بزرگي رودة آنها بستگي دارد . اخيراً مشخص شده است كه در ماهيان ، گلبولهاي سفيد ، غذاهاي هضم شده و يا نيمه هضم شده را از روده ، بيگانه خواري و سپس در محيط خون يا دستگاه لنفاوي رها مي كنند . جذب اين بخش مهم از غذا ، خود ، جذب ساير ذرات را تسهيل مي كند ، سلولهاي باكتريايي يا باكترين هاي تهيه شده از اين سلولها نيز احتمالاً به همين روش از روده بيگانه خواري و در محيط خون يا مجاري لنفاوي رها مي شوند و به سمـت ماكـروفاژهاي مستقـر در اندامهـاي توليـد كننده پادتن انتقال مي يابند و در اين مكانها پادتن هاي هومولوگ عليه آنها ساخته مي شود .

 واكسنهاي فورنكلوزيس وCold Water Vibriosis براي اثر بهتر به حضور يك ماده كمكي براي تزريق نياز دارد.

   
   15 اسفند 1389بازدیدها: 854نظرات: 1
 

http://www.fishfish.ir/uploads/1326991301_59.gif

انجمن سایت اصفهان فیشینگ راه اندازی شد

جهت ورود کلیک کنید

برای مشاهده بقیه صفحات این موضوع کلیک کنید